Ui (Allium cepa)

Betekenis naam: Het woord ui is eigenlijk hetzelfde als het woord ajuin of het Engelse onion. De oude vorm van ui klonk als ui-jèn, maar omdat woorden eindigend op -en doorgaans meervoudsvormen zijn, is dit in de loop der tijd ingekort tot ui. Ajuin komt via het Franse oignon van het het Latijnse union. Met dit woord werd de ui ook wel aangeduid, met als eigenlijke betekenis ‘eenheid’. Dit omdat de ondergronds bol van de ui uit één stuk bestaat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de verwante knoflook. Cepa is een ander Latijns woord voor ‘ui’ en via het verkleinwoord cepula krijgen we onder meer het Duitse Zwiebel en het Friese woord siepel. De herkomst van geslachtsnaam Allium is onzeker. Mogelijk is het gebaseerd op het Latijnse woord olere wat ‘smaak’ of ‘geur’ betekent. Of misschien is het gebaseerd op het Griekse hallesthai, dat ‘springen’ betekent. Dit zou verwijzen naar de snelle, plotselinge groei, die deze planten kunnen laten zien.

De ui is een bekende en populaire groente, die vooral als smaakmaker aan gerechten wordt toegevoegd. De oorspronkelijke herkomst is onduidelijk. Hij duikt als cultuurgewas voor het eerst op in wat nu Iran en Afghanistan is, zo’n 3000 jaar geleden. In die gebieden is de ui echter nooit als wilde plant aangetroffen. Het gebruik van de ui verspreidde zich al snel naar China en India, en kwam via India in het oude Egypte en Griekenland terecht.

Eukarioten – Diaphoretickes – Archaeplastida – Planten – Streptophyta – Phragmoplastophyta – Landplanten – Polysporangiophyta – Vaatplanten – Euphyllophyta – Zaadplanten – Bedektzadigen – Eenzaadlobbigen – Asparagales – ‘core’ Asparagales – Narcisfamilie – Allioideae – Allieae – Look