Knikkergalwesp (Andricus kollari)

Betekenis naam: De knikkergalwesp veroorzaakt galappels die knikkerrond zijn (diverse andere vormen bestaan bij andere soorten). Het woord gal komt van het Latijnse galla voor ‘galappel’, waarvan de verdere oorsprong onbekend is. Het woord is niet verwant aan het gal dat door de lever wordt geproduceerd. Wesp komt via het Proto-Germaanse *wepsō- van het Proto-Indo-Europese *wobʰseh₂ (‘wesp’), wat terugvoerd op *webʰ- dat ‘weven’ betekent. Dit vanwege de kunstige nesten van papierwespen. De herkomst van Andricus kollari heb ik niet kunnen vinden.

De knikkergalwesp is vooral herkenbaar aan de knikkerronde gallen die hij achterlaat. Uit deze gallen worden mannelijke en vrouwelijke wespen geboren. De vrouwelijke dieren leggen na bevruchting hun eitjes op de moseik, die als tussenwaardplant fungeert. Uit de gallen die op de moseik ontstaan, worden enkel vrouwelijke wespen geboren, die vervolgens op zomer- en wintereiken zonder geslachtelijke voortplanting hun eitjes afzetten, waardoor de knikkergal wordt gevormd. De moseik komt van nature niet in Nederland voor, dus ook de knikkergalwesp is een exoot. Omdat in tuinen en parken soms moseiken worden aangeplant, worden er sinds 1903 knikkergalwespen in Nederland waargenomen.

Eukaryoten – Opimoda – Podiata – Amorphea – Obazoa – Opisthokonta – Holozoa – Filozoa – Dieren – Eumetazoa – ParaHoxozoa – Bilateria – Nephrozoa – Protostomia – Ecydsozoa – Panarthropoda – Tactopoda – Geleedpotigen – Pancrustacea – Zespotigen – Insecten – Dycondilia – Gevleugelde insecten – Metapterygota – Neoptera – Eumetabola – Endopterygota – Hymenopterida – Vliesvleugeligen – Unicalcarida – Apocrita – Proctotrupomorpha – Galwespen – Echte galwespen – Cynipinae – Cynipini – Andricus