Porseleinzwam (Oudemansiella mucida)

Betekenis naam / etymologie: De porseleinzwam dankt zijn naam aan zijn glimmende en licht doorschijnende uiterlijk, dat enigszins aan porselein doet denken. Het woord zwam is verwant aan woorden als zomp en het Engelse swamp, gebruikt voor meerdere soorten zompige, sponzige dingen, en heeft een lange geschiedenis. We vinden ook in het Grieks somphos (‘sponzig’). Van oorsprong is het waarschijnlijk een klanknabootsend woord. Oudemansiella is een eerbetoon aan de Nederlandse mycoloog Cornelius Anton Jan Abraham Oudemans (1825 – 1906). Mucida is Latijn en betekent in deze context ‘slijmerig’ (vgl het Engelse mucus). De zwammen zijn bedekt met een slijmerig laagje, wat bijdraagt aan het kenmerkende uiterlijk.

De porseleinzwam komt algemeen voor in Nederland is vrijwel altijd op beuken aan te treffen, en slechts zeldzaam op eiken of sparren. De zwam leeft als necrotrofe parasiet op het hout en tast de boom aan. Soms leeft hij nog een tijd saprotroof door op het afgestorven hout. Ze groeien vrijwel altijd in bundels bij elkaar. Over de eetbaarheid bestaan uiteenlopende verhalen. In sommige boeken staat hij vermeld als eetbare paddenstoel, met speciale recepten om hem klaar te maken. Volgens andere bronnen is de paddenstoel licht giftig. In sommige verhalen is hij weliswaar licht giftig, maar is dat te verhelpen door het slijm er af te wassen. En volgens anderen is hij eetbaar, maar vanwege de smaak niet de moeite waard. Met zoveel tegenstrijdige verhalen ga ik me er niet aan wagen. Los van de eventuele eetbaarheid is de porseleinzwam interessant omdat hij een natuurlijke fungicide bevat om competitie met andere schimmels tegen te gaan. Dit heeft wetenschappers op het spoor gezet van verdere schimmelwerende middelen.

Eukaryoten – Opimoda – Podiata – Amorphea – Obazoa – Opisthokonta – Holomycota – Zoosporia – Opisthosporidia – Schimmels – Eumycota – Symbiomycota – Dikarya – Basidiomycota – Agaricomycotina – Agaricomycetes – Agaricomycetidae – Agaricales – Marasmioid clade – Physalacriaceae – Oudemansiella

Links:
First Nature
Naturalis bioportal
Nederlands soortenregister
Verspreidingsatlas
Waarneming
Wikipedia